Bartın Üniversitesinde (BARÜ) Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Bilim İletişimi Ofisi koordinasyonunda akademik çalışmaları ve bilimsel konuları toplumla etkili, anlaşılır ve erişilebilir bir şekilde buluşturmayı hedefleyen “Bilim Kafe” etkinlikleri kapsamında bir program gerçekleştirildi. BARÜ Bilim İletişimi Ofisi tarafından düzenlenen “Hastalıklarda Antibiyotiklerin Etkisiz Kaldığı Bir Dünyaya Ne Kadar Hazırız?” başlıklı söyleşide antibiyotik direncine yönelik yürütülen güncel çalışmalar uluslararası bir bakış açısıyla ele alındı.

Rektörlük Konferans Salonu’nda düzenlenen söyleşide Londra Kingston Üniversitesinden Prof. Dr. Mouhamad Khoder,  BARÜ Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Nakipoğlu ile BARÜ Merkezî Araştırma Laboratuvarı Müdürü Prof. Dr. Cem Burak Yıldız konuşmacı olarak yer aldı.

Antibiyotik direncine karşı farkındalık vurgusu yapıldı

Etkinliğin açılışında konuşan BARÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, antibiyotik direncinin günümüzde küresel bir sağlık tehdidi hâline geldiğini vurgulayarak konuya ilişkin farkındalık oluşturulmasının önemine değindi. Rektör Akkaya, “Antibiyotikler, basit bir enfeksiyonun ölümcül olduğu dönemleri geride bırakmamızı sağlamış, modern tıbbın temel taşlarından biri olmuştur. Ancak günümüzde Dünya Sağlık Örgütünün de vurguladığı gibi antibiyotik direnci, bir sağlık sorunu olmasının yanı sıra farklı boyutları olan küresel bir krizdir. Bu konuda farkındalığın artırılması için üniversitelere ve bilim insanlarına büyük sorumluluk düşmektedir.” dedi.

İlk olarak BARÜ Merkezî Araştırma Laboratuvarı Müdürü Prof. Dr. Yıldız, söyleşide antibiyotiklerin atık sularda bulunması ve bakterilerin bu maddelere karşı direnç kazanmasının oluşturacağı olası problemlere değinileceğini aktardı.

Uluslararası iş birliğiyle sağlık ve çevre odaklı antibiyotik giderim çalışmaları anlatıldı

Türkiye’nin antibiyotik tüketiminde OECD ülkeleri arasında en yüksek sıralarda olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Nakipoğlu “Antimikrobiyal direnç mikroorganizmaların üzerine etki edecek şekilde tasarlanmış ilaçlara karşı direnç geliştirme olgusudur. Dolayısıyla 20-30 yıl önce belli bir dozda kullanılan antibiyotikler, bugün veya yakın bir gelecekte aynı dozda etki etmeyecektir. Akut bir şekilde ortaya çıkan dirençli bakteriler, insanların hastaneye yatış sürelerini uzattığı gibi hatta ölüme varan sonuçlara yol açabilir. Antibiyotikler özellikle hayvan çiftliklerinde kapalı ortamlarda yetiştirilme süreçlerinde çok yüksek dozlarda kullanılıyor. Antibiyotikler tamamen sindirilmeden dışarı atıldığı için bunlar yüzey sularında zamanla birikiyor. Projede antibiyotik kalıntılarının yüzey sularında birikmesinin önüne geçmek için özel antibiyotik giderim sistemleri geliştirmek istiyoruz. Böylece Londra Kingston Üniversitesi iş birliğiyle hem sağlık hem çevre odaklı bir yaklaşım ortaya koyuyoruz.” diye konuştu.

Ayrıca Dr. Öğr. Üyesi Nakipoğlu, atık sular üzerine Kızılırmak Nehri'nde bir çalışma yaptıklarını belirterek “Antibiyotik direnç genlerinin aktarımın türler arasında gerçekleştiğini tespit ettik. Özellikle Kızılırmak üzerinde bir çalışmamız olmuştu. Oradan aldığımız su örneklerinden izole ettiğimiz bakterilerde bu direnç genlerinin türler arasında da aktarıldığını tespit etmiştik. Burada dikkat çekilmesi gereken atık su arıtma tesisleri. Atık su arıtma tesislerinin yeterliliği kritik bir öneme sahiptir.” dedi.

Londra Kingston Üniversitesinden Prof. Dr. Khoder ise Birleşik Krallık Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı ve British Council ile TÜBİTAK ortaklığında yürütülen Uluslararası Bilim Ortaklıkları Fonu tarafından desteklenen "Türkiye'de Antibiyotik Direnç Krizinin Aşılmasına Yönelik Akuatik Ortamdan Antibiyotik Kalıntılarının Etkin Giderimi" başlıklı proje hakkındaki sunumunda proje kapsamındaki çalışmaları detaylı bir şekilde anlattı.

Bilim kafe etkinliği soru-cevap bölümünün ardından son buldu.